Wybierz dobry prezent dla siebie i kogoś bliskiego! O co chodzi w tej zabawie? Podpowiedź do zadania z 2 nr Kosmosu

Chcemy pokazać dziewczynkom i rodzicom, że prezenty mogą być bardzo różne – nie tylko materialne.

Prezentem nie zawsze musi być zabawka, perfumy, czy koperta. Czasem najlepszym darem jest miły gest, okazanie czułości, obdarzenie kogoś większą uwagą. Można kogoś obdarować na milion sposobów, nie wydając przy tym złotówki. Można na kogoś spojrzeć uważnie, zastanowić się, czego potrzebuje i dać mu to, co jest dla niego naprawdę ważne. Czy nasze dzieci będą w stanie docenić taki gest? Zapewne! Sprawdźcie sami!

Zarówno dzieci, jak i dorośli potrzebują takich gestów. Wyobraź sobie, że jesteś bardzo zmęczona/zmęczony, wszystko dzisiaj poszło nie po twojej myśli, i podchodzi do ciebie wieczorem twój partner lub dziecko i, zamiast dać ci prezent, przytula cię i mówi: „doceniam to wszystko, co dziś zrobiłaś/zrobiłeś”.

Często chwalimy dzieci, mówiąc: „Świetna praca! Dostałeś piątkę”,  ale nie mówimy, że doceniamy starania dziecka. Czasem oceniamy, ale nie zauważamy intencji, tego wszystkiego, co za tym stoi. Czułości, miłości, którymi jesteśmy obdarowywani.. W naszej zabawie zachęcamy dzieci i dorosłych, żeby w większym stopniu zauważać te drobne, piękne gesty. Drobiazgi, które często nie wymagają od nas nic więcej, jak tylko życzliwego spojrzenia na drugą osobę.

Chcemy zachęcić dziewczynki do obserwacji innych

Jak dziecku przekazać umiejętność rozumienia innych ludzi? Już gdzieś w okolicy 7 roku życia zaczyna się kształtować u dzieci umiejętność patrzenia na świat z innej perspektywy, bo wcześniej to one są w centrum swojej uwagi i nie dostrzegają innych perspektyw.

W wielu krajach wprowadzono „empatię” jeden z ważnych elementów edukacji. Duńczycy mają w szkołach lekcje empatii. Nie od dziś wiadomo, że gdy się uczymy dzieci dostrzegania i rozumienia perspektywy innych, te radzą sobie lepiej z konfliktami, jest mniej przemocy i przemocy w Internecie.

Ta umiejętność nie jest łatwa, dużo łatwiej nam pozostać skupionym na sobie. Wiele zależy od nas, dorosłych – możemy pomóc dzieciom rozwijać nawyk i motywację do obserwacji innych i zastanawiania się jak wygląda świat w oczach innych niż nasze.

Czy zaproponowana zabawa jest przeznaczona tylko dla dzieci?  Nie. Rodzice również mogą w tej zabawie wziąć udział. Obserwowanie innych, rozumienie ich perspektywy, jest ważne w naszych codziennych relacjach. To wzbogaca nasze widzenie świata, sprawia też, że możemy doświadczać go w nowy sposób.

Chcemy zachęcić dziewczynki do obserwacji siebie

Wszystkie prezenty i potrzeby, o których mowa w ćwiczeniu, mogą odnosić się do kogoś bliskiego, a także do samego siebie. Punktem wyjścia w przygotowywaniu tej zabawy było to, że mamy potrzeby i one są bardzo ważne. Dzieci wyrażają potrzeby spontanicznie, a potem dowiadują się, że pewne potrzeby trzeba wyrażać trochę mniej, albo w niektórych sytuacjach nie wyrażać wcale. Uczymy się raczej o nich nie mówić , niż tak mówić, by to nas i innych nie zawstydzało, krępowało, raniło. Z czasem możemy nabrać przekonania, że nasze potrzeby nie są tak ważne jak potrzeby innych ludzi, albo, że nie zasługujemy na to, żeby były zaspokojone.

Tymczasem potrzeby są ważne. Ich zaspokojenie to podstawowy czynnik wpływający na jakość życia. Wszyscy potrzebujemy: odpoczynku, swobody, akceptacji, żeby nas ktoś lubił, zrozumienia, uznania, docenienia, czułości, uwagi, miłości… Komunikujemy je za pomocą słów lub zachowań. To ważna część naszej samoświadomości: wiedzieć jak się czuję i jak się zachowuję, gdy któraś z moich potrzeb jest spełniona lub nie. I nie chodzi tylko o to by wiedzieć, że kiedy brakuje mi swobody to jest nieprzyjemnie, „niefajnie” – tylko, że się wtedy złoszczę, albo opieram, albo mam ochotę coś rozwalić J Jako rodzice możemy wspierać nasze dzieci w rozpoznawaniu i nazywaniu potrzeb.

W tym ćwiczeniu chodzi też o to, by dać sygnał dziewczynkom, że nie muszą poświęcać się uszczęśliwianiu innych. Często tego wymaga się od kobiet, żeby dawały z siebie wiele innym. W życiu społecznym ważne oczywiście jest to by reagować na potrzeby innych, ale też nie służy nam to, jeśli zapominamy o sobie. Dajemy, poświęcamy się, często zaniedbując siebie. Czasem oczekujemy, że ktoś nam się odwdzięczy, a gdy się nie odwdzięcza, to przeżywamy frustrację, rozpacz, czujemy się nieważne i zaniedbane,  i… dalej dajemy.

Bywa, że mamy głębokie przekonanie, że dając coś innym, poświęcamy siebie, że dawanie oznacza rezygnowanie z siebie.  A przecież możemy dawać i równocześnie dbać o siebie. Kluczem do tego będzie słuchanie siebie, dobrowolność w obdarowywaniu innych. Stąd to: „Jeśli chcesz dać komuś dobry prezent…”.

Chcemy zachęcić dziewczynki do uruchomienia wyobraźni

Obdarować można na wiele sposobów. Część pomysłów bazuje na wyobraźni. To jest to, co również warto u dzieci pielęgnować, bo za kilka lat ta wyobraźnia może zacząć znikać. Dzieci są najbardziej kreatywną grupą na świecie. Wspierajmy je, by nie zaczęły oceniać i cenzurować swoich pomysłów.

Chcemy zachęcić dziewczynki do obdarowania samych siebie

Ważne było dla nas również to, by zwrócić uwagę na to, że możemy podziękować samym sobie, doceniać się sami. Nawet dzieci mają często w głowie krytyczny głos, który cały czas ich ocenia. Nie zostaliśmy nauczeni jak doceniać siebie, nawet za te najdrobniejsze rzeczy, za to, że udało nam się pójść wcześniej spać, że wygospodarowałyśmy dla siebie trochę czasu na przyjemności. Raczej czujemy się winni, niż zadowoleni z siebie.

Każdy może zadbać o siebie – możemy dać sobie samym jeden z prezentów z naszej zabawy albo zrobić sobie przyjemność – porozmawiać z przyjacielem, poćwiczyć piruety, popatrzeć na chmury, pogłaskać zwierzaka albo miłego pluszaka, posłuchać ulubionej piosenki, zatańczyć, założyć ulubioną sukienkę). I jak już to zrobimy, to możemy sobie za to podziękować.

Ćwiczenia:

  1. Co widzi/myśl/czuje drzewo, stojące pośrodku lasu/prezent pod choinką/kubek, który myjemy w zlewie?

Poprośmy dzieci, by wyobraziły sobie, że są konkretnym przedmiotem w naszym otoczeniu (kubkiem, ławką w parku, piłką). Zastanówmy się wspólnie co mogłaby zobaczyć ta ławka w parku, gdyby miała oczy. Uświadommy sobie, że „widzi” świat inaczej niż my. Możemy też zastanowić się, co ławka teraz by czuła? Może poczułaby chłód, może ciepło, może przyjemność z tego, że ktoś ją odwiedził? Dzieci potrafią pięknie opisywać co widzi, co myśli i czuje ławka, drzewo, które stoi w środku lasu. Empatię można ćwiczyć, jak każdą umiejętność. Warto to robić z naszymi dziećmi.

  1. Co mówi Twoje ciało?

Ciało każdego człowieka mówi swoim językiem. Porozmawiajmy z dziećmi o tym jak ich  ciało informuje o tym co się z nimi dzieje? Możemy narysować na kartce zarys człowieka i zaznaczać konkretne miejsca, które informują nas o naszych potrzebach. Można użyć różnych symboli i kolorów. Które miejsce czujemy kiedy jesteśmy głodni? A które gdy kogoś bardzo lubimy i chcemy być blisko? A które kiedy chce nam się pić? A które kiedy rozpiera nas energia? A co czujemy, kiedy jesteśmy bardzo zmęczeni?

  1. Poszukajcie rzeczy, za które Twoje dziecko może samo się docenić.

Może to będzie odrobienie lekcji od razu po szkole i zostawienie sobie czasu na zabawę oraz odpoczynek?

A może pójście wcześniej spać?

A może zjedzenie zdrowego obiadu?

Albo wzięcie okropnego syropu w czasie choroby?

Wzmacniaj w dziecku wdzięczność wobec samego siebie. Możecie stanąć przed lustrem i  powiedzieć sami do siebie „Dziękuje Ci, że mnie ciepło ubrałaś! Dzięki Tobie nie zmarznę” , „Zrobiłaś to najlepiej jak mogłaś”, „Postarałaś się!”.

4. Doceniajmy gesty naszych dzieci!

Lista (przykładowych) kosmicznych zwrotów: „Dziękuję”, „Doceniam to”, „Lubię z Tobą…”, „Lubię gdy… np. tak do mnie mówisz”, „Widzę, że się postarałeś”, „Zależy mi na Tobie”.

  1. Zadanie dla rodziców – rozpoznawanie i nazywanie potrzeb – u siebie i u dziecka.

Zastanów się, jak się czujesz i jak się zachowujesz gdy twoja potrzeba jest spełniona lub niespełniona? Jak się czuje/jak się zachowuje twoje dziecko, gdy jego potrzeba jest spełniona/niespełniona?

Potrzeby: akceptacji, autentyczności, bezpieczeństwa, bliskości, bycia widzianym, ciepła, czułości, miłości, odpoczynku, osiągnięć, piękna,  przygody, przynależności, równych szans, swobody, wolności, szacunku, uwagi, uznania i docenienia, wsparcia, wspólnoty, wzajemności, zabawy, zaufania, zrozumienia.

Materiał przygotowały Agnieszka Wojnarowska i Sylwia Preiss

© fundacja Kosmos dla Dziewczynek 2017 - wszelkie prawa zastrzeżone. Strona stworzona przez: Nextima.pl

0